پنج شنبه , شهریور ۲۹ ۱۳۹۷

سورفکتانت یا ماده فعال کننده سطح

سورفکتانت (surfactant) یا ماده فعال کننده سطح، ترکیباتی هستند که “کشش سطحی آب” را به مقدار قابل توجهی کاهش می ‌دهند.

مهم ترین بخش از فرمولاسیون یا مواد اولیه صنایع آرایشی و بهداشتی هستند که شامل:

۱آنیونی – ۲کاتیونی – ۳آمفوتری – ۴غیریونی می باشند.

سورفکتانت؛ ترکیبات آلی هستند که دارای قسمت قطبی (سَر) و قسمت غیرقطبی (دُم) می باشند.

قسمت قطبی سورفکتانت یعنی؛ گروه هیدروفیل (آب دوست) و قسمت غیرقطبی سورفکتانت یعنی؛ هیدروفوب (آب گریز)

در سورفکتانت آنیونی : قسمت قطبی مولکول دارای بار الکتریکی “منفی” است. مثال: سدیم لوریل اتر سولفات

در سورفکتانت کاتیونی : قسمت قطبی مولکول دارای بار الکتریکی “مثبت” است. مثال: ستیل تری متیل آمونیوم برمید

در سورفکتانت آمفوتری : در pH بالا، سر قطبی مولکول دارای بار الکتریکی “منفی” است ونیز در pH پایین، سر قطبی مولکول دارای بار الکتریکی “مثبت” است. مثال: کوکامیدو پروپیل بتائین

در سورفکتانت غیریونی : قسمت قطبی مولکول دارای بار الکتریکی نیست. مثال: کوکامید مونواتانول آمین

بار الکتریکی منفی در قسمت سرِ مولکول یعنی در آنجا، گروه عاملی آنیونی وجود دارد. مانند: سولفات، سولفونات، فسفات ونیز کربوکسیلات ها

بار الکتریکی مثبت در قسمت سرِ مولکول یعنی در آنجا، گروه عاملی کاتیونی وجود دارد. مانند: آمین های چرب، نمک های آنها ونیز مشتقات چهارتایی

با هم زدن یا دمیدن، هوا وارد آب حاوی سورفکتانت شده و سر مولکول به طرف آب ونیز دُم مولکول به طرف هوا قرار می گیرد و به سطح آب که می آید، ایجاد کف می کند.

ملایم ترین سورفکتانت ها؛ نوع آمفوتری (دوخصلتی) می باشند که برای افزایش کیفیت کف و ایجاد ملایمت در محصولات بهداشتی بکار می روند.

سورفکتانت های غیریونی؛ به عنوان امولسیون کننده در محصولات آرایشی بکار می روند. ونیز در حل کردن، کمک می کنند. این نوع سورفکتانت ها، دارای قدرت شویندگی پائینی می باشند.

نکته درسی بعدی

اتیلن گلیکول، عامل صدفی کننده شامپو

اتیلن گلیکول (ethylene glycol) یا ١و٢- دی هیدروکسی اتان با فرمول شیمیایی C۲H۶O۲ به شامپوی …