پنج شنبه , شهریور ۲۹ ۱۳۹۷

سنگ فیروزه

فیروزه (Turquoise) با فرمول شیمیایی CuAl₆(PO₄)₄(OH)₈•۴H₂O یک ماده‌ طبیعی غیر آلی، فسفات هیدراته (آبدار) از مس و آلومینیم است که شامل ترکیبات: آلومینیم اکسید (Al۲O۳)، فسفر پنتا اکسید (P۲O۵)، مس (II) اکسید (CuO)، آب ونیز ناخالصی نیکل (Ni) و منگنز (Mn) می ‌باشد.

فیروزه؛ سنگ رسوبی فسفاته، دارای خاصیت بازی، به صورت میکروکریستال، بی شکل، با جلای مومی، دارای طیف رنگی از رنگ آبی روشن تا سبز، موجود در ترکیب سنگ ‌های پوسته زمین، نرم‌ تر از کوارتز، دارای رگه های سیاه یا قهوه ای رنگ است.

کوارتز (Quartz)، سنگی با درجه سختی ۷ است. اما درجه سختی فیروزه ۶ می باشد.

فیروزه، در مکانی که دارای مس زیادی است، با اثر بر روی سنگ های حاوی آلومینیوم اکسید و فسفر، بوجود می آید.

رنگ های مختلف فیروزه؛ آبی آسمانی، آبی مایل به سبز، سبز مایل به زرد، خاکستری مایل به سبز، آبی نیلی ونیز آبی مایل به سفید می باشد.

در صورتی که مقدار مس (Cu) زیاد باشد، رنگ فیروزه “آبی” می شود. اگر مقدار آهن (Fe) زیاد باشد، رنگ فیروزه “سبز” می شود. ونیز اگر مقدار آلومینیوم (Al) زیاد باشد، رنگ فیروزه “سفید” می شود. اگر آهن در میان ترکیبات فیروزه باشد، به صورت آهن (III) اکسید (Fe۲O۳) است.

  1. افزایش رنگ سبز در فیروزه، باعث کاهش کیفیت آن می شود.
  2. قرار گرفتن فیروزه به مدت طولانی در معرض تابش شدید خورشید، باعث تغییر رنگ آن به سبز می شود.
  3. تماس فیروزه با چربی و آب نیز باعث این تغییر رنگ می شود.
  4. حرارت باعث از دست دادن آب تبلور آن شده که در نتیجه، فیروزه به سبز تغییر رنگ می دهد.

با تزریق رزین پلاستیکی پلی استایرن (polystyrene) به حفرات درون سنگ فیروزه، باعث افزایش طول عمر آن می شوند. پلی استایرن با فرمول شیمیایی  (C۸H۸)n  یک پلیمر مصنوعی معطر تشکیل شده از مونومر استایرن است که به ۳ نوع معمولی، مقاوم و انبساطی وجود دارد.

اگر سطح پشتی فیروزه را در معرض شعله قرار دهند، پوسته پوسته قهوه ای رنگ ایجاد می شود که با ذره بین چشمی قابل دید است و از این طریق می توان فیروزه اصل را از مصنوعی تشخیص داد.

فیروزه مصنوعی، از طریق رنگ کردن سنگ “مها” ساخته می شود. این سنگ مها، سفید و شفاف مانند بلور است.

نکته درسی بعدی

اتیلن گلیکول، عامل صدفی کننده شامپو

اتیلن گلیکول (ethylene glycol) یا ١و٢- دی هیدروکسی اتان با فرمول شیمیایی C۲H۶O۲ به شامپوی …